De Inspectie van het Onderwijs heeft de onderzoekskaders voor het funderend onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs aangepast. De wijzigingen treden op 1 augustus 2026 in werking en hebben betrekking op zowel de uitvoering van het toezicht als op verschillende wettelijke ontwikkelingen die in de onderzoekskaders zijn verwerkt.
De geactualiseerde kaders
• De geactualiseerde kaders zijn van kracht per 1 augustus 2026
• Ook het Advieskader nieuwe scholen is per 1 augustus 2026 bijgesteld
• In de Staat van wijzigingen 2026 vindt u een overzicht van alle aanpassingen
Meer risicogericht toezicht
De inspectie kiest nadrukkelijker voor een risicogerichte aanpak. Bij besturen waar de grootste risico's worden gezien, blijft een volledig bestuursonderzoek mogelijk. Daarnaast introduceert de inspectie een nieuwe, lichtere toezichtsvorm: het bestuursbezoek.
Tijdens een bestuursbezoek onderzoekt de inspectie op hoofdlijnen hoe het bestuur de kwaliteit van het onderwijs borgt en bevordert. Anders dan bij een bestuursonderzoek leidt dit bezoek niet tot een oordeel, maar tot een conclusie. Volgens de inspectie sluit deze werkwijze beter aan bij de verantwoordelijkheid van besturen voor hun eigen kwaliteitszorg en maakt zij een proportionele inzet van toezicht mogelijk.
De inspectie streeft ernaar jaarlijks ongeveer een kwart van de besturen te bezoeken of te onderzoeken, zodat binnen ongeveer vier jaar een actueel beeld van alle besturen ontstaat.
Onaangekondigde schoolbezoeken
Nieuw zijn ook de onaangekondigde schoolbezoeken. Met deze bezoeken wil de inspectie meer zicht krijgen op de dagelijkse onderwijspraktijk. Daarbij ligt de nadruk op onderwerpen als de kwaliteit van het onderwijs en de sociale veiligheid.
De bezoeken hebben een stimulerend karakter. De inspectie geeft aandachtspunten en algemene bevindingen mee, maar spreekt geen eindoordeel uit over de school.
Wanneer tijdens een bestuursbezoek of onaangekondigd schoolbezoek ernstige tekortkomingen of duidelijke risico's worden geconstateerd, kan de inspectie herstelopdrachten geven of alsnog een uitgebreider onderzoek starten.
Belangrijkste inhoudelijke wijzigingen
Naast de nieuwe toezichtsvormen zijn verschillende wetswijzigingen verwerkt in de onderzoekskaders.
Funderend onderwijs
Voor het primair onderwijs, voortgezet onderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs zijn onder meer de volgende wijzigingen opgenomen:
De Wet herziening wettelijke grondslagen kerndoelen is verwerkt in de standaarden over basisvaardigheden en het onderwijsaanbod. Hierdoor wordt expliciet opgenomen dat scholen doelgericht en samenhangend werken aan de wettelijke kerndoelen.
De Wet van school naar duurzaam werk is verwerkt in de onderzoekskaders voor het voortgezet onderwijs en het (voortgezet) speciaal onderwijs. Vanaf 1 augustus 2026 kan de inspectie hierop ook handhaven. De wet is bedoeld om jongeren die extra ondersteuning nodig hebben beter te begeleiden bij de overgang van school naar werk.
Middelbaar beroepsonderwijs
Voor het mbo zijn onder andere deze wijzigingen doorgevoerd:
De Wet van school naar duurzaam werk is opgenomen in verschillende standaarden.
De Wet Verbetering aansluiting beroepsonderwijs-arbeidsmarkt (VABA) is verwerkt in de wettelijke vereisten. Deze leidt niet tot inhoudelijke wijzigingen van de standaarden, maar wel tot actualisatie van de onderliggende wettelijke bepalingen.
In de standaard Uitvoering en kwaliteitscultuur (BKA2) is expliciet opgenomen dat het bestuur zorgt voor benoembaar en bekwaam personeel dat beschikt over een geldige Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG).
Caribisch Nederland
Ook de onderzoekskaders voor Caribisch Nederland zijn geactualiseerd. Daarbij zijn onder meer wijzigingen verwerkt rondom de scheiding tussen bestuur en intern toezicht, de Wet Kinderopvang BES, de doorstroomtoetsen en de Wet van school naar duurzaam werk.
Grondige herziening in 2027
De huidige wijzigingen betreffen de jaarlijkse actualisatie van de onderzoekskaders. De inspectie heeft aangekondigd dat de volgende integrale herziening van de onderzoekskaders gepland staat voor 1 augustus 2027.
Bron: Inspectie van het Onderwijs, toelichting op de aangepaste onderzoekskaders per 1 augustus 2026.