Op 1 juli 2026 loopt een belangrijke overgangsregeling uit de Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen (WBTR) af. Voor sommige verenigingen en stichtingen betekent dit dat zij vóór die datum in actie moeten komen. Voor andere organisaties is er geen directe verplichting, maar wel een goede aanleiding om de statuten opnieuw tegen het licht te houden.
Wat verandert er op 1 juli 2026?
De WBTR trad op 1 juli 2021 in werking en bevat regels voor goed bestuur en goed toezicht bij verenigingen en stichtingen. De meeste bepalingen uit de wet gelden al sinds 2021. Voor één onderwerp gold echter een overgangstermijn van vijf jaar: het meervoudig stemrecht van bestuurders.
De wet bepaalt dat een bestuurder nooit meer stemmen mag hebben dan alle overige bestuurders gezamenlijk. Hiermee wil de wetgever voorkomen dat één bestuurder een doorslaggevende positie binnen het bestuur krijgt. Bevatten jouw statuten nog een regeling waarbij één bestuurder meer stemmen heeft dan de overige bestuurders samen? Dan verliest die bepaling op 1 juli 2026 automatisch haar werking. Besluitvorming die daarna nog op die oude regeling wordt gebaseerd, kan juridisch aanvechtbaar zijn.
Het aflopen van de overgangsregeling betekent niet dat iedere vereniging of stichting vóór 1 juli 2026 verplicht de statuten moet wijzigen. Heb je geen regeling voor meervoudig stemrecht die strijdig is met de WBTR? Dan geldt er op dit punt geen directe actieplicht. Toch is het verstandig om de statuten te controleren. Veel organisaties hebben hun statuten sinds 2021 nog niet volledig aangepast aan de nieuwe wetgeving.
Kijk ook naar andere WBTR-onderwerpen
Naast het meervoudig stemrecht bevat de WBTR regels over onder meer:
tegenstrijdige belangen;
bevoegdheden van bestuur en intern toezicht;
benoeming en ontslag van bestuurders;
stemverhoudingen en besluitvorming;
de belet- en ontstentenisregeling.
Voor die laatste regeling geldt geen harde deadline. Wel schrijft de WBTR voor dat deze moet worden opgenomen bij de eerstvolgende statutenwijziging. In een belet- en ontstentenisregeling leg je vast wat er gebeurt als bestuurders of toezichthouders tijdelijk of blijvend hun functie niet kunnen vervullen, bijvoorbeeld door ziekte, overlijden of ontslag.
Voorbeeldstatuten beschikbaar voor leden
Om leden hierbij te ondersteunen, heeft VTO3 voorbeeldstatuten beschikbaar die aansluiten bij de actuele wet- en regelgeving. Ben je lid van VTO3? Dan kun je deze voorbeeldstatuten kosteloos downloaden via het ledenportaal. Ze bieden een praktisch uitgangspunt voor het actualiseren van je eigen statuten en het gesprek met een jurist of notaris. In de voorbeeldstatuten voor Raden van Toezicht hebben we alvast opgenomen dat leden van VTO3 gebruik kunnen maken van de pool van interim toezichthouders van VTO3 in het geval van ontstentenis en belet.
Gebruik dit moment om je governance te actualiseren
Een statutenwijziging is meer dan een juridische exercitie. Het biedt ook de kans om te bekijken of de governance van jouw organisatie nog aansluit bij de huidige praktijk. Zijn rollen, verantwoordelijkheden en bevoegdheden helder vastgelegd? Sluiten de statuten aan bij de manier waarop bestuur en intern toezicht tegenwoordig functioneren? En bieden zij voldoende duidelijkheid wanneer zich een lastige bestuurlijke situatie voordoet? Juist voor toezichthouders zijn dit belangrijke vragen. Heldere statuten vormen een belangrijke basis voor goed bestuur en goed toezicht.
Heb je hier vragen over? Neem dan contact met ons op.