Het aantal wettelijke bepalingen en regels dat betrekking heeft op de Inspectie van het Onderwijs is sinds 2005 sterk gestegen. Dat blijkt uit een recent rapport van PwC. Volgens het onderzoek bedraagt de toename 236%. Ter vergelijking: voor burgers en bedrijven nam het aantal regels in dezelfde periode met 14% toe. Ook ten opzichte van andere uitvoeringsorganisaties ligt de stijging bij de Inspectie hoger; daar bedraagt de gemiddelde toename 147%.
Naast het aantal regels is ook het aantal uitzonderingsbepalingen aanzienlijk gegroeid. In de afgelopen twintig jaar nam dit met 130% toe. De onderzoekers spreken van een stapeling van regelgeving en uitzonderingen, wat de complexiteit van het stelsel vergroot.
Kritische advisering en uitvoerbaarheid
In het afgelopen jaar zijn verschillende wetsvoorstellen op het terrein van onderwijs behandeld. Daarbij hebben adviesorganen als de Onderwijsraad en de Raad van State zich in meerdere gevallen kritisch uitgelaten over de onderbouwing, uitvoerbaarheid en verwachte effecten van voorstellen. Zij wezen onder meer op risico’s van onduidelijkheid en een verdere toename van administratieve lasten.
Oproep tot herijking en vereenvoudiging
PwC pleit in het rapport voor het maken van duidelijke keuzes om regelgeving uitvoerbaarder te maken. Daarbij wordt gewezen op het belang van het beperken van verdere stapeling van wetgeving en uitzonderingen en het periodiek herzien en opschonen van bestaande stelsels.
Maak heldere keuzes waarmee huidige regels uitvoerbaarder worden
Diagnosticeer samen met de werkvloer waar bestaande wetten en regels het meest knellen in de uitvoering
Vereenvoudig deze wetsvoorschriften waar mogelijk door scherpe keuzes te maken: is de burger gebaat bij een complexere maatwerkregeling en maken we daar extra capaciteit voor beschikbaar, of versimpelen we de regeling zodat deze uitvoerbaar is met de bestaande capaciteit?
Investeer in de adaptiviteit van de uitvoering via IT en innovatie
Maak middelen en tijd vrij om verouderde IT-systemen door te ontwikkelen en overvraag de IT in de tussentijd niet met grote hoeveelheden nieuw beleid
Bekijk of ook maatwerkdossiers (semi-)automatisch kunnen worden verwerkt. Immers, elk dossier dat niet automatisch kan worden afgehandeld, moet handmatig worden afgehandeld
Maak werk van stelselhervormingen
PWC pleit niet per se voor minder wetten en regels omdat we begrijpen dat ze de reflectie zijn van politieke afwegingen en maatschappelijke voorkeuren
Ze pleiten echter wel dat de stapeling van wetten en uitzonderingen ingeperkt wordt en grote stelsels periodiek worden opgeschoond