Veel commissarissen zullen het herkennen: een ongemakkelijke stilte tijdens een vergadering van de raad, het gevoel dat niet iedereen zich vrij voelt om zijn of haar mening te geven, of dat bepaalde stemmen zwaarder wegen dan andere. Dit is een precair onderwerp. Commissarissen zijn in het dagelijks leven doorgaans mans genoeg om hun mening te geven, maar binnen de setting van de RvC gebeurt er iets interessants. Dat heeft te maken met hoe de RvC is opgezet. Dennis Veltrop belicht het fundamentele verschil tussen horizontale en verticale diversiteit – en hoe daarmee om te gaan. Die artikel verscheen eerder in Goed Bestuur & Toezicht.
------------------------------------------------------------------------
In tegenstelling tot het bestuur functioneren RvC’s als ‘episodische besluitvormingsgroepen’ (Forbes & Milliken, 1999). Dit houdt in dat de leden van de RvC slechts periodiek bijeenkomen. Ze kennen elkaar minder goed, hebben beperkte tijd tot hun beschikking en kampen met een informatieachterstand ten opzichte van het bestuur. Daarnaast bespreken commissarissen, vaak in het gezelschap van collega’s met een aanzienlijke maatschappelijke status, complexe kwesties. In zo’n sociale setting is de conformiteitsdruk, ongeacht de persoonlijke kwaliteiten van commissarissen, een stuk hoger (Veltrop et al., 2017).
In elke sociale groep zijn er leden die meer invloed hebben dan anderen. Deze informele statusverschillen bepalen in sterke mate de participatie en conformiteitsdruk van groepsleden tijdens de besluitvorming (Bales et al., 1951; Berger et al., 1977). Onderzoek laat zien dat deze dynamiek – gezien de sociaal ongemakkelijke opzet van de RvC – een belangrijke rol speelt in de mate waarin RvC’s effectief gebruik kunnen maken van de inzichten en kennis van hun leden (Veltrop et al., 2021; Westphal & Bednar, 2005).
Dit hangt samen met een fundamenteel verschil tussen horizontale en verticale diversiteit, een onderscheid dat tot nu toe onderbelicht is gebleven. Terwijl RvC’s in opzet bijzonder gevoelig zijn voor de effecten van verticale diversiteit, zoals informele statusverschillen binnen een RvC, ligt de nadruk meestal op horizontale diversiteit, zoals verschillen in achtergronden en demografische kenmerken. Het is daarom van belang dat commissarissen en bestuurders bij de samenstelling van RvC’s onderscheid kunnen maken tussen deze verschillende vormen van diversiteit.
...