Uit een evaluatie van de wettelijke taken van de samenwerkingsorganisatie beroepsonderwijs bedrijfsleven (SBB) door Kwink en Oberon blijkt dat SBB in de periode 2020-2024 ‘grotendeels doeltreffend’ heeft gefunctioneerd.
SBB is een zelfstandig bestuursorgaan waarin onderwijs en bedrijfsleven samenwerken aan een betere aansluiting tussen het middelbaar beroepsonderwijs en de arbeidsmarkt. Volgens de evaluatie vormt de bestuurlijke samenwerking tussen beide sectoren een belangrijke kracht van de organisatie. Tegelijkertijd zorgt de huidige inrichting ‘voor uitdagingen bij snelle en flexibele besluitvorming’. Positief is dat SBB begin 2025 al een evaluatie van de bestuurlijke organisatie is gestart, gericht op legitimiteit, werkbaarheid en wendbaarheid.
Ook de samenwerking tussen SBB en het ministerie van OCW is de afgelopen jaren verder ontwikkeld. Beide partijen hebben gewerkt aan een professioneler samenwerkingsrelatie, met meer vertrouwen en wederzijds begrip als resultaat. Wel constateren de onderzoekers dat duidelijke werkafspraken over sturing op doeltreffendheid en doelmatigheid grotendeels ontbreken. SBB zet inmiddels stappen om de bedrijfsvoering verder te professionaliseren, onder meer door de invoering van kritische prestatie-indicatoren (kpi’s).
Op het gebied van de kwalificatiestructuur wordt de zorgvuldige werkwijze van SBB gewaardeerd. De introductie van keuzedelen en certificaten heeft volgens de onderzoekers bijgedragen aan meer flexibiliteit en een betere aansluiting op een veranderende arbeidsmarkt. Tegelijkertijd staan de ontwikkelsnelheid van nieuwe kwalificaties en de beschikbare capaciteit onder druk door personeelstekorten en langdurige procedures.
De evaluatie is ook overwegend positief over de rol van SBB bij de beroepspraktijkvorming (bpv). Het erkenningsproces voor leerbedrijven wordt breed gewaardeerd en draagt bij aan voldoende stageplaatsen en een minimale kwaliteitsnorm. Kritisch zijn de onderzoekers wel op het toezicht na erkenning van leerbedrijven. SBB is daarbij afhankelijk van signalen van scholen en studenten over mogelijke kwaliteitsproblemen.
De onderzoekers doen tot slot negen aanbevelingen om de doeltreffendheid, doelmatigheid en governance van SBB verder te verbeteren. Zij adviseren onder meer om de meerjarenbeleidsagenda beter te koppelen aan de wettelijke taken, meer grip te krijgen op sturingsinformatie en de bestuurlijke vernieuwing voortvarend door te zetten. Daarnaast pleiten zij voor meer flexibiliteit in de ontwikkeling van kwalificaties, sterker risicogericht toezicht op leerbedrijven, een meerjarige onderzoeksagenda en blijvende aandacht voor kostenbeheersing binnen de beschikbare budgetten.
Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. De onderzoekers hebben onderzocht hoe effectief en efficiënt SBB haar wettelijke taken uitvoert en hoe de governance van de organisatie functioneert. Voor het onderzoek zijn documenten en data geanalyseerd, interviews gehouden en is veldwerk verricht.