Scholen dreigen door een nieuwe wet verantwoordelijk te worden voor een deel van de jeugdhulp. Dit wetsvoorstel ‘reikwijdte jeugdhulp’ komt voort uit de hervormingsagenda jeugd. Onderdeel van het wetsvoorstel is een afwegingskader voor het inschakelen van jeugdhulp. Hierin kan de school worden aangewezen als ‘hulp uit het sociale netwerk of de omgeving’, zonder dat hier ondersteuning of financiering tegenover staat.
De PO-Raad maakt zich hier zorgen over. De raad herkent de noodzaak van een sterk en financieel houdbaar jeugdstelsel, maar ‘maakt zich grote zorgen over de samenhang tussen het wetsvoorstel en de voorgenomen bezuinigingen op (lichte) jeugdhulp’. De raad vindt dat een school nooit zomaar mag worden aangewezen om professionele zorg te vervangen. De school is de plek waar problemen vroegtijdig kunnen worden gezien, maar ‘dat mag niet betekenen dat leraren de zorg zelf en onbekostigd moeten verlenen’.
Volgens de raad staan lokale zorg- en adviesteams momenteel al onder grote druk, vooral door personeelstekorten en bezuinigingen. Door tekorten in het gemeentefonds en krapte op de arbeidsmarkt is er een reële kans dat lokale teams door gebrek aan menskracht en middelen steeds minder fysiek aanwezig zijn op scholen. Hierdoor wordt de drempel voor vroege signalering en preventie verhoogd. De PO-Raad doet drie aanbevelingen op het wetsvoorstel:
Transitiebudget voor ontschotting. Op dit moment wordt de financiering van onderwijs, kinderopvang en zorg strikt gescheiden, terwijl de praktijk schreeuwt om ontschotting. Er moet één landelijk dekkend stelsel komen, waarin zorg, onderwijs en kinderopvang één integraal domein vormen voor de ontwikkeling van het kind.
De overgang naar zo’n systeem vereist een substantieel en apart transitiebudget voor de komende jaren. Dit budget is nodig om de infrastructuur en expertise tussen sectoren fundamenteel te herinrichten, zonder bestaande onderwijsmiddelen uit te putten.
Regie bij de schoolleider. De schoolleider moet het mandaat en de regie krijgen over de externe opvoedhulp en zorg binnen de schoolmuren. Dit voorkomt dat zorgverleners als ‘eilandjes’ opereren en stelt de schoolleider in staat om hulp aan te laten sluiten op de pedagogische en didactische context.
Proeftuinen. Geef onderwijs, de kinderopvang en zorgpartijen de ruimte om in proeftuinen te experimenteren met collectieve inzet en extra financiering voor de hele schoolpopulatie. Zonder deze gezamenlijke financiële prikkel zullen scholen, kinderopvang en zorgpartners binnen het huidige rigide stelsel de noodzakelijke beweging naar inclusie niet kunnen maken.