Waar in 2001 nog 16 procent van de scholieren aangeeft veel druk door schoolwerk te ervaren, ligt dat aandeel in 2025 op 47 procent. Bovendien blijkt uit het State of Youth NL – Prestatiedrukrapport 2025 dat inmiddels 61 procent van alle jongeren regelmatig of vaak prestatiedruk ervaart. Dit meldt Toets-Mij.nl.
Voor het eerst zijn cijfers van het NJi, CBS, RIVM, GGD en State of Youth samengebracht in één overzicht dat laat zien hoe de druk zich in de tijd heeft ontwikkeld en waar die het hoogst is. De monitor laat een duidelijke trend zien, een al twintig jaar stijgende lijn van door scholieren ervaren druk door schoolwerk:
2001 - 16 procent
2013 - 28 procent
2017 - 35 procent
2021 - 45 procent
2025 - 47 procent
De prestatiedrukmonitor maakt ook zichtbaar dat de ervaring van druk sterk verschilt per regio. Tussen GGD-regio’s varieert het aandeel jongeren met hoge prestatiedruk van 50 tot ruim 61 procent. Het hoogst scoren Amsterdam (61 procent), Groningen (61 procent) en Haaglanden (60 procent). De laagste prestatiedruk wordt ervaren in Zeeland (50 procent), IJsselland (51 procent) en Twente (51 procent).
In sommige regio’s ervaart dus bijna twee derde van de jongeren structureel druk. De druk piekt vooral bij jongeren van 15 tot 17 jaar – de fase waarin toetsweken, profielkeuzes en overgangsjaren samenkomen. Ook tussen groepen zijn de verschillen groot. Zo ervaart 52 procent van de meisjes regelmatig prestatiedruk, tegenover 37 procent van de jongens.
Hoewel school de grootste externe bron blijft, blijkt dat jongeren druk vooral vanuit zichzelf ervaren. Driekwart geeft aan dat zij de prestatiedruk grotendeels zichzelf opleggen. Daarbovenop komen verwachtingen van school (40 procent) en ouders (32 procent). De combinatie van toetsen, toekomstkeuzes, sociale vergelijking en een cultuur waarin ‘iedereen extra bijles lijkt te hebben’, zorgt ervoor dat jongeren het gevoel krijgen voortdurend tekort te schieten.
Uit de onderliggende onderzoeken blijkt opvallende eensgezindheid over wat helpt: oefenen zonder cijferdruk, minder onvoorspelbare toetsen, duidelijke verwachtingen, ruimte om fouten te maken, meer rust en balans, gesprekken zonder oordeel. ‘Jongeren vragen niet om lagere eisen, maar om een veiligere manier van leren’, aldus Toets-Mij.nl. ‘Ze willen weten waar ze staan, zonder dat elk moment voelt als een examen.’