Schoolreisjes, kampen en excursies dreigen voor steeds meer scholen onbetaalbaar te worden. Vooral scholen met veel leerlingen die opgroeien in armoede worden hard geraakt. Dat blijkt uit de evaluatie van de wet vrijwillige ouderbijdrage. Sinds de invoering van de wet stijgt het aantal aanvragen voor schoolactiviteiten bij het Jeugdeducatiefonds explosief.
Uit de wetsevaluatie, op 3 juni 2026 in de Tweede Kamer behandeld, blijkt dat scholen steeds minder inkomsten ontvangen uit de vrijwillige ouderbijdrage, waaruit schoolreisjes en excursies vaak worden betaald. Voor duizenden kinderen in Nederland dreigt een schoolreisje of excursie daardoor onbereikbaar te worden.
Daarbij zijn de verschillen tussen scholen groot. Scholen met rijkere ouders halen aanzienlijk meer geld op dan scholen met veel leerlingen die opgroeien in armoede. Op zes van de tien basisscholen met veel leerlingen uit gezinnen met geldzorgen zijn de inkomsten uit de vrijwillige ouderbijdrage gedaald. Ouders willen best bijdragen, maar kunnen dat niet.
Dat is zorgelijk, meldt het Jeugdeducatiefonds, want schoolreisjes en excursies zijn veel meer dan een leuk uitje. Ze vergroten de wereld van kinderen, dragen bij aan hun taalontwikkeling en zorgen voor ervaringen die je niet uit een boek kunt leren. Vooral voor kinderen die buiten school weinig mogelijkheden hebben om hun wijk te verlaten, zijn zulke ervaringen van grote waarde.
Sinds de invoering van de wet vrijwillige ouderbijdrage in 2021 mogen scholen ouders vragen om een vrijwillige financiële bijdrage voor extra activiteiten, zoals schoolreisjes en andere activiteiten buiten het reguliere lesprogramma. Met de wet wilde de overheid kansengelijkheid bevorderen. Leerlingen mogen niet worden uitgesloten van activiteiten als hun ouders de bijdrage niet kunnen betalen.
Uit de evaluatie blijkt nu dat de wet ook een keerzijde heeft. Veel scholen zien de inkomsten uit ouderbijdragen teruglopen en moeten daardoor noodgedwongen activiteiten schrappen. Dit terwijl juist leerlingen op deze scholen vaak het meeste baat hebben bij deze activiteiten.
Steeds vaker doen scholen daarom een aanvraag bij het Jeugdeducatiefonds om een schoolreis, kamp of excursie mogelijk te maken. Sinds de invoering van de wet groeit zowel het aantal als de omvang van deze aanvragen explosief. In mei 2026 werden al meer dan 3300 aanvragen gedaan voor in totaal 4,7 miljoen euro. In dezelfde periode vorig jaar ging het nog om 2200 aanvragen voor ongeveer 2,9 miljoen euro.
Het Jeugdeducatiefonds roept de politiek daarom dringend op extra te investeren in scholen met veel leerlingen uit gezinnen met geldzorgen, zodat schoolreisjes niet afhankelijk zijn van de financiële situatie van ouders.