In een artikel schetst SIVON, de ict-coöperatie voor primair en voortgezet onderwijs, de situatie op de leermiddelenmarkt. Dit aan de hand van het rapport ‘Marktwerking op de leermiddelenmarkt’ van Dialogic, waarin een beeld wordt geschetst dat veel schoolbesturen herkennen: de leermiddelenmarkt kent beperkte concurrentie, weinig transparantie en beperkingen in keuzevrijheid.
Het Dialogic-rapport is het resultaat van een onderzoek dat de organisatie in samenwerking met Oberon en eConomics heeft uitgevoerd in opdracht van het ministerie van OCW. SIVON deelt de zorgen over de werking van de markt al langere tijd.
Het Dialogic-rapport richt zich vooral op het voortgezet onderwijs (vo), met speciale aandacht voor de Wet gratis schoolboeken. In mindere mate komen ook het primair onderwijs (po) en gespecialiseerd onderwijs (go) aan bod. Belangrijkste inzichten uit het rapport zijn:
grote uitgevers domineren de markt en er is weinig transparantie over hun rendementen.
de introductie van LiFo maakt directe levering door uitgevers mogelijk en heeft effecten op distributeurs.
scholen ervaren minder keuzevrijheid, onder andere door verplichte digitale licenties.
zorgen over de duurzaamheid van ‘wegwerpboeken’.
onvrede bij scholen over de kosten(ontwikkeling) van leermiddelen. Hierbij wordt aangetekend dat in een eerder verschenen rapport van KPMG geen bovenmatige prijsstijgingen zijn vastgesteld.
Waar KPMG zich vooral richtte op prijzen en marges, kijkt Dialogic breder naar hoe de markt functioneert. Dat doen zij aan de hand van zes kenmerken van een goed werkende markt. Deze aanpak levert waardevolle inzichten op. De analyse gaat niet alleen over prijs, maar ook over kwaliteit van het aanbod, aanbiedingsvormen en het keuzeproces binnen scholen.
De analyse laat zien dat de marktwerking in alle sectoren verbetering nodig heeft. Dialogic doet hiervoor beleidsaanbevelingen: versterking van de vraagzijde (inkoop- en keuzeproces), vergroten van transparantie (prijsopbouw en kostenontwikkeling) en bevorderen van flexibiliteit (modulaire aanbiedingsvormen).