De Inspectie van het Onderwijs constateert in de Staat van het Onderwijs dat de kwaliteit van het onderwijs onder druk staat. Daarbij zijn er duidelijke verschillen zichtbaar tussen sectoren en regio’s. Ook signaleert de inspectie dat de kwaliteitszorg op scholen nog niet overal op orde is en dat vraagt om gerichte aandacht en sturing van besturen, schoolleiders en opleidingsmanagers.
Ontwikkelingen in basisvaardigheden
In het basisonderwijs zijn de leerprestaties van leerlingen de afgelopen periode gestabiliseerd. In de onderbouw van het voortgezet onderwijs blijft echter sprake van dalende prestaties op leesvaardigheid en woordenschat. Ook bij rekenen-wiskunde is een neergaande trend zichtbaar, met verschillen tussen schoolsoorten en leerjaren.
Scholen in het funderend onderwijs ontvangen nog regelmatig herstelopdrachten op het gebied van basisvaardigheden, zoals taal, rekenen en burgerschap. Met name het burgerschapsonderwijs is volgens de inspectie niet altijd doelgericht, samenhangend en herkenbaar ingericht.
In het mbo blijven de resultaten voor Nederlands een aandachtspunt. Zo behaalt een derde van de mbo 2-studenten het vereiste taalniveau 2F niet, dat nodig wordt geacht voor volwaardige deelname aan de samenleving.
Regionale verschillen in onderwijsloopbanen
De inspectie ziet dat de onderwijsloopbaan van leerlingen en studenten sterk samenhangt met de regio waarin zij opgroeien. Verschillen ontstaan al in een vroeg stadium, bijvoorbeeld bij toegang tot voorschoolse educatie, en werken door tot in het vervolgonderwijs en de aansluiting op de arbeidsmarkt.
De inspectie vindt het vanzelfsprekend en ook nodig dat leerlingen en studenten uiteindelijk diploma’s in verschillende richtingen halen. Het mag daarbij niet uitmaken in welke regio de leerling of student opgroeit. Elke leerling of student heeft recht op de plek die het best past bij de eigen capaciteiten. In het toezicht besteedt de inspectie hierbij specifiek aandacht aan het bijstellen van schooladviezen en de wijze waarop dit proces door scholen en besturen is ingericht.
De inspectie roept scholen en besturen op deze uitkomsten te duiden in de eigen context en waar nodig maatregelen te nemen. Indien nodig wordt dit opgevolgd in het toezicht.
Belang van schoolleiderschap
De inspectie benadrukt de centrale rol van schoolleiders bij het borgen en verbeteren van de onderwijskwaliteit. Tegelijkertijd blijkt dat een aanzienlijk deel van de schoolleiders onvoldoende toekomt aan onderwijskundig leiderschap, onder andere door werkdruk en een breed takenpakket.
Het rapport is op 15 april gepresenteerd tijdens het De Staat van het Onderwijs.