De 102 Haagse kinderen die vanwege de levensbeschouwing van hun ouders niet naar school hoeven, moeten na de zomervakantie toch de klas in. De gemeente schrapt hun vrijstellingen van de leerplicht, laat de onderwijswethouder weten aan NU.nl. Den Haag is hiermee de eerste gemeente die dit doet, en inmiddels volgen ook Amersfoort, Utrecht, Rotterdam en Groningen. Zij wijzen voorlopig alle nieuwe verzoeken af.
Het aantal Haagse kinderen met een levensbeschouwelijke vrijstelling is in vijf jaar tijd verviervoudigd. Terwijl het niet zeker is of alle 102 kinderen inderdaad thuisonderwijs krijgen. Na zo’n vrijstelling horen ouders zelf te regelen dat hun kind zich ontwikkelt, maar of het kind iets leert wordt niet gecontroleerd. Er is namelijk geen toezicht op thuisonderwijs in Nederland.
Onderwijswethouder Hilbert Bredemeijer is het allemaal zat, vertelt hij NU.nl. ‘Deze kinderen zijn simpelweg buiten beeld geraakt. Wellicht zijn er sommigen die goed thuisonderwijs krijgen en nog steeds vriendjes weten te maken. Maar die zekerheid hebben we allerminst, want er is simpelweg geen toezicht mogelijk. Als ouders hun kind niet alsnog inschrijven, gaat de gemeente handhaven’.
De Hoge Raad besloot in het voorjaar van 2026 dat ouders in feite alleen nog aanspraak kunnen maken op een vrijstelling als er geen openbare school in de buurt is. Voor basisscholen betekent dit maximaal zes kilometer afstand, voor middelbare scholen maximaal twintig. In Den Haag woont niemand zo ver van een openbare school.
Maar de Hoge Raad meldde niet wat er moet gebeuren met de kinderen die al een vrijstelling hebben en elk jaar een herhaalberoep indienen. Moeten die alsnog naar school of niet? Leerplichtorganisatie Ingrado, het ministerie van OCW en het openbaar ministerie zijn daar nu over in gesprek. Desondanks zijn gemeenten niet verplicht dat af te wachten, laat Ingrado weten.
Staatssecretaris Judith Tielen van Onderwijs zei medio mei 2026 ook al in het YouTube-programma BOOS dat ze op zoek wilde gaan naar een Kamermeerderheid om de vrijstellingsregeling helemaal te schrappen.